Ακόμα και δυο φαινομενικά όμοια παραθυρόφυλλα δεν είναι όμοια και εξίσου ωραία, αν το καινούργιο έχει λόγου χάριν υιοθετήσει μικρότερη κάσα επειδή οι σημερινές μηχανές δεν κόβουν το μεγαλύτερο φάρδος που είχε το παλιό.
Μέρος τής ευθύνης για την κατάντια αυτή έχει η απότομη οικονομική άνθηση, που μετέτρεψε την ανοικοδόμηση ενός σπιτιού σε εκδίκηση για τα χαμένα παιδικά χρόνια τής φτώχειας. Η βάρβαρη αντίληψη για την πολυτέλεια (μια αντίληψη που δεν σχετίζεται με την πραγματική πολυτέλεια που οι περισσότεροι ούτε γνώρισαν ούτε θα γνωρίσουν) επιχειρεί να αντισταθμίσει τη λειτουργική ομορφιά τής απλότητας, που την είχαν χωρίς να την καταλαβαίνουν και χωρίς να την εκτιμούν, με αξίες όπως η ευθυγράμμιση, η στιλπνότητα, το μέγεθος, η αντοχή, η απουσία «χεριού» και «υπογραφής», η εξαφάνιση τής διαφοράς και άλλα πολλά μέσα στα οποία έννοιες όπως η ομορφιά, η παράδοση, η πρωτοτυπία, η προσωπικότητα, ο χώρος και ο χρόνος δεν έχουν θέση. Ένα σπίτι που καλύπτει απλώς λειτουργικές ανάγκες και που χτίστηκε με την αίσθηση τού χώρου και τού χρόνου στον οποίο ανήκει δύσκολα μπορεί να είναι άσχημο. Ένα όμως σπίτι που γίνεται με την προσπάθεια είτε τής κοινωνικής προβολής είτε τής πολυτέλειας και με μια τυποποιημένη άποψη για τη μορφή του και τη λειτουργικότητά του, έξω από χρόνο, χώρο και προσωπική επιλογή, μπορεί ευκολότατα να είναι αποκρουστικό. Οι παλιές παράγκες τού Περάματος, άσχετα από την φτώχεια και τη λιτότητά τους, δεν προσέβαλαν την αισθητική.
Τα σημερινά σπίτια μιας οποιασδήποτε κωμόπολης το κάνουν. Και το λιγότερο κακό που έχουν να επιδείξουν είναι οι τηλεοπτικές τους κεραίες. Τουλάχιστον αυτές είναι και λειτουργικές και σημεία μιας εποχής. Ισχύει το ίδιο που μνημονεύω παρακάτω για τις βραδινές ενδυμασίες που συγκεντρώνουν όλο το κιτς που αδυνατούν να προβάλουν τα ρούχα εργασίας. Ένας άλλος πιθανός λόγος είναι τα σύγχρονα υλικά.
Τα οποία ακριβώς επειδή είναι τυποποιημένα είναι φθηνότερα, πιθανόν πρακτικά, ίσως και ανθεκτικά, πάντως όμως κακάσχημα. Αφού το πάλιωμα, τον χρόνο, κανείς δεν τον αντιμετωπίζει σαν αρετή. Αντιθέτως, την οποιαδήποτε αισθητική έχει αντικαταστήσει μια ιδεολογία τού «αθάνατου» και «πρακτικού». Η νοικοκυρά θα προτιμήσει ό,τι πλένεται εύκολα και ο άντρας ό,τι δεν σπάει και δεν σκουριάζει. Αν αυτά είναι και φτηνά, ακόμα καλύτερα. Αυτή η μικρή διαφορά μπορεί να ανατρέψει όλες τις σχέσεις τής οικοδομής.
| Χώρος | Καθημερινές | Σαββατοκύριακα | Αργίες |
|---|---|---|---|
| Κύρια Αίθουσα Παιχνιδιών | 18:00 - 04:00 | 16:00 - 06:00 | Κλειστά |
| Εστιατόριο "Αιγαίο" | 20:00 - 00:00 | 19:00 - 01:00 | Κλειστά |
| Μπαρ & Lounge | 19:00 - 03:00 | 18:00 - 05:00 | Κλειστά |
| VIP Λέσχη | Κατόπιν Ραντεβού | Κατόπιν Ραντεβού | Κλειστά |
Αμφιβάλλω όμως για το πόσοι είναι σε θέση να αντιληφθούν αυτό που βλέπουν στο παλιό.
Τα άλλα, τα χειροποίητα, τα μη βιομηχανοποιημένα, αυτά που ξέρουν να παλιώνουν, είναι συνήθως και ακριβότερα. Και μόνον αυτό αρκεί για να αποτρέψει κάθε αγοραστή. Ακόμα ένας λόγος για την οικοδομική ακαλαισθησία cas kazino parnithas orario είναι η κακή και κυρίως η τυχαία μίμηση. Ο νέος έλληνας ιδιοκτήτης δεν έχει αναφορές. Αυτό που υπήρχε από την προηγούμενη γενιά.
Αυτό με το οποίο είχαν μια σχέση γνωριμίας και συγγένειας. Ελβετικά σαλέ, μεξικανικές ασιέντες, ισπανικά παλάτια, μυκονιάτικα σπίτια, αμερικάνικα ράντσα, χολυγουντιανές βίλες, σπίτια των βορείων προαστίων, ακόμα και διαμερίσματα τής Κυψέλης. Θα μπορούσε βέβαια και ο εκλεκτικισμός, δηλαδή η ανάμιξη στυλ, αν ήταν προϊόν άποψης, να κατέληγε σε ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Αξίζει πάντως να προσέξετε ότι ακόμα και εκεί που γίνονται προσπάθειες πιστής μίμησης (στη Σύρο συχνά θα δείτε ένα παλιό σπίτι και πλάι ένα σημερινό αντίγραφο) το σημερινό υστερεί οφθαλμοφανώς από το παλιό. Αλλά τρίτον και κυριότερο η διαφορετική σχέση των όγκων και μεγεθών. Για τα νεοκλασικά όλοι «γουργουρίζουν» από ηδονή και θαυμασμό.
Αν και στο παρελθόν είχαν ακουστεί αρκετές φωνές που με επιχειρήματα υποστήριζαν ότι δεν είχαν και μεγάλη σχέση με το ελληνικό τοπίο και την ελληνική ιστορία.
Μετά τον πόλεμο η Σύρος πέρασε τη μεγαλύτερη οικονομική δυσπραγία. Για τριάντα περίπου χρόνια η μόνη διέξοδος ήταν η εξεύρεση εργασίας στην ναυπηγοεπισκευαστική μονάδα τού Νεωρίου. Όταν αυτό έκλεισε, τα πράγματα φάνηκαν να οδηγούνται σε ασφυξία. Ήδη το μεγαλύτερο μέρος τού εισοδήματος προερχόταν από ναυτικούς, και από θυρωρούς ή υπηρέτριες στην Αθήνα, επαγγέλματα στα οποία αναγκαστικά καταφεύγανε οι φτωχοί συριανοί αγρότες. Σιγά-σιγά με την ιδιωτικοποίηση και επαναλειτουργία τού ναυπηγείου και την μικρή αλλά σταθερή αύξηση τού τουρισμού η Σύρος συνήλθε και σήμερα περνάει μια νέα άνθηση.
Στο μεταξύ η γη πήρε αξία (αν και για την ώρα η Σύρος είναι από τα φτηνά κυκλαδονήσια), η ανοικοδόμηση έδωσε δουλειά σε πολύ κόσμο, πρώην άνεργοι αγρότες έγιναν εύποροι εργολάβοι, τα παλαιά επαγγέλματα των τεχνιτών άρχισαν να έχουν και πάλι ζήτηση, και όσοι τεχνίτες έφυγαν από το Νεώριο βρήκαν εύκολα εργασία στον ελεύθερο στίβο έχοντας αποκτήσει και πείρα και φήμη από τη δουλειά τους στο ναυπηγείο. Η σημερινή Σύρος περνάει πράγματι μια νέα οικονομική άνθηση. Είναι κρίσιμη η στιγμή να καταλάβουν οι κάτοικοί της ποια ανάπτυξη τής ταιριάζει. Να αποφύγουν νεοπλουτίστικες κακογουστιές σαν τα αθηναϊκά δημαρχιακά καγκελάκια (δυστυχώς έχουν εμφανιστεί και στη Σύρο παρόμοια δείγματα: ακατάλληλες πλακοστρώσεις, αταίριαστοι σε ύφος και μέγεθος φανοστάτες κλπ). Να μην θελήσουν να μιμηθούν την τής Μυκόνου cas kazino eggrafi choris katathesi ή τής Ρόδου δόξα με πολυάριθμες ξενοδοχειακές μονάδες και αναρίθμητα τσάρτερ.
Και όσο κι αν ανθίσταται η ομορφιά τής Ερμούπολης, υπάρχει ο φόβος κάποτε να υποκύψει και αυτή. Η Σύρος έχει ανάγκη από τουρισμό χαμηλού ύφους και περιορισμένου αριθμού, όχι μαζικό, αλλά κατανεμημένο σε όλη τη διάρκεια τού χρόνου. Ας ελπίσουμε να γίνει κατανοητό, μολονότι οι αντιλήψεις που επικρατούν στην χώρα ολόκληρη για τις αξίες τής προόδου και τής επιτυχίας, σε συνδυασμό με την αισθητική που υιοθετούν οι πολίτες στον προσωπικό τους χώρο δεν αφήνουν πολλές ελπίδες. Αξίζει μια βόλτα στους μικρούς εσωτερικούς οικισμούς (Λαγκάδα, Πλατιανή, Κήποι, Μεσαριά κλπ), που διατηρούν ακόμα αρκετά παλιά σπίτια, αλλά που έχουν να επιδείξουν και μια μεγάλη σύγχρονη οικοδομική ακαλαισθησία, για να πάρει κανείς μιαν ιδέα τού μεγάλου σημερινού προβλήματος, όχι μόνον τής Σύρου αλλά ολόκληρης τής Ελλάδας. Με τον ρυθμό ανοικοδόμησης που παρατηρείται είναι ζήτημα λίγων ακόμα ετών για να γίνει η Ελλάδα μια σαφώς άσχημη χώρα, τουλάχιστον όπου υπάρχουν ανθρώπινες κατασκευές. Σ' αυτά όμως οι περισσότεροι αναγνωρίζουν την πολυτέλεια και το μεγαλείο.
Η προσπάθεια να τα μιμηθούν ή να τα αναστηλώσουν οδηγεί συνήθως σε (πολυτελείς έστω αλλά πάντως) κακομορφίες. Από την άλλη πλευρά κάθε πολυτελής βίλα αναφέρεται στην πολυτέλεια τού lifestyle και τής τηλεόρασης (το σπίτι τού Big Brother), με αποτέλεσμα να καταλήγουμε σε υπερμεγέθη διαμερίσματα επί οικοπέδων.
Στα τέλη τού 18ου αιώνα κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο το νησί κατέλαβαν για ένα διάστημα οι Ρώσοι οι οποίο εσύλησαν πολλά από τα μνημεία του. Καλύτερα συμπεριφέρθηκαν οι ίδιοι οι Τούρκοι, οι οποίοι παραχώρησαν σημαντικές ελαφρύνσεις στο νησί, καθώς και ένα είδος αυτοδιοίκησης. Η Σύρος είχε αρχίσει να αναπτύσσεται, ειδικά μέσα από το ναυτικό εμπόριο, ήδη από τις αρχές τού 18ου αιώνα. Η ανάπτυξη αυτή σε συνδυασμό με την σχετική ουδετερότητα των Τούρκων απέναντι στο νησί οδήγησε τους πρόσφυγες από άλλες περιοχές και κυρίως από τα Ψαρά, τη Χίο και την Κρήτη να εγκατασταθούν από το 1824 και μετά στη Σύρο και να ιδρύσουν την Ερμούπολη (από το όνομα τού θεού τού εμπορίου). Πολύ γρήγορα το εμπορικό δαιμόνιο και τα χρήματα των πλουσίων μεταναστών απέδωσαν θαύματα.
Η Ερμούπολη έγινε μια πανέμορφη πόλη με πολλά και πλούσια αρχοντικά, με πολυάριθμα πλοία και ταρσανάδες, με ναυπηγείο που απασχολούσε πολλές εκατοντάδες εργάτες, με τράπεζες, με ναυτιλιακές και ασφαλιστικές εταιρείες, με πάμπολλα εργοστάσια (βυρσοδεψίας, κλωστοϋφαντουργίας, αλευροποιίας, σαπουνοποιίας, λουκουμοποιίας, αργυροχοϊας, οινοπνευματωδών ποτών, υαλουργικών ειδών κλπ). Τα πρώτα ονόματα μεγάλων ελλήνων βιομηχάνων που για χρόνια κυριάρχησαν στην Ελλάδα ξεκίνησαν από εκεί (Λαδόπουλος, Βελισσαρόπουλος, Καρέλας, Φουστάνος, Βέλτσος, κλπ). Οι άρχοντες τού νησιού είχαν εμπορικές και πολιτιστικές επαφές με την Ευρώπη, οι κυρίες ψώνιζαν από το Παρίσι και τα σπίτια ήταν διακοσμημένα από ιταλούς ζωγράφους. Κτίστηκαν σπουδαία δημόσια κτήρια (το Τελωνείο - η σημερινή Δημοτική Πινακοθήκη-, το Δημαρχείο -έργο τού Τσίλερ-, το θέατρο Απόλλων - τυπικό δείγμα ιταλικής σκηνής και όχι μικρογραφία τής Σκάλας τού Μιλάνου, όπως συνηθίζεται να λέγεται-, κλπ). Λειτούργησε η πρώτη λέσχη («Λέσχη Ελλάς» - σήμερα Πνευματικό Κέντρο τού Δήμου Ερμούπολης-), το πρώτο γυμνάσιο (με μαθητή τον Ελευθέριο Βενιζέλο και πρώτο διευθυντή τον Νεόφυτο Βάμβα), το πρώτο καζίνο.
Σημαντικοί, τέλος, λογοτέχνες γεννήθηκαν και δημιούργησαν στη Σύρο και ανάμεσά τους ο Βικέλας, ο Ροϊδης και ο Σουρής. Η άνθηση αυτή κράτησε περί τα 70 χρόνια. Σιγά-σιγά η ανάπτυξη τής υπόλοιπης Ελλάδας υποβάθμισε την εμπορική σημασία τής Σύρου και τού λιμανιού της. Με τα χρόνια, οι πλούσιοι έφυγαν και οι φτωχοί άρχισαν να μεταναστεύουν στην Αθήνα και στο εξωτερικό. Με τη μικρασιατική καταστροφή το νησί δέχτηκε πολλούς πρόσφυγες, στους οποίους οι Συριανοί φέρθηκαν μάλλον καλύτερα από ό,τι οι υπόλοιποι Έλληνες. Διογκωμένα ρετιρέ με την αισθητική των πολυκατοικιών και των μεζονετών τής Εκάλης ή τής Βουλιαγμένης.
Τι γίνεται όμως με τα παλιά αγροτικά, χωριάτικα, φτωχικά σπίτια; Τους προδρόμους των σημερινών λαϊκών κατοικιών των νησιών και των χωριών τής χώρας; Αναγνωρίζει κανείς τη σημασία των ισορροπιών τους; Βλέπει τη σχέση των διαστάσεων των παραθύρων τους και των θυρών τους; Καταλαβαίνει τις αναλογίες των όγκων τους; Μπορεί να δει τη διαφορά ανάμεσα στο λευκό τού πλαστικού χρώματος και στο λευκό τού ασβέστη; Συνειδητοποιεί ότι η πειθαρχημένη και αυστηρή γεωμετρία των παραλληλόγραμμων όγκων αντισταθμίζεται από την απουσία απόλυτης ευθυγράμμισης και από τις διογκώσεις τής πέτρας των τοίχων; Καταλαβαίνει κανείς ότι ένας μεντεσές ισπανικού φολκλόρ (σαν αυτούς που έχουν κατακλύσει την Ελλάδα), ή ένα φερφορζέ από το Praktiker, ή ένα αλουμινένιο παράθυρο μπορούν να τινάξουν στον αέρα κάθε αισθητική ισορροπία; Το πιο ενδιαφέρον είναι πως όλη αυτή η ασχήμια έγινε μέσα από υποτίθεται αυστηρές διατάξεις πολεοδομίας, αρχιτεκτονικών επιτροπών και ειδικών προδιαγραφών.
| Όνομα Εστιατορίου | Τύπος Κουζίνας | Τιμή Καταλόγου | Χαρακτηριστικό Πιάτο |
|---|---|---|---|
| "Αιγαίο" | Διεθνής & Θαλασσινά | Υψηλή | >Ψητή Αχιβάδα με Σαφράν|
| "Το Ταβερνάκι" | Τραditionαλ Ελληνική | Μέτρια | Μοσχαράκι Κλειστό |
| "La Piazzetta" | Ιταλική | Μέτρια | Truffle Risotto |
| Σνακ Μπαρ "Quick Spin" | Γρήγορο Φαγητό & Σνακ | Χαμηλή | Gourmet Burger |
Πιστεύω μάλιστα ότι τις περισσότερες φορές τα άσχημα αυτά κτίρια κτίστηκαν σε συμφωνία με τις εν λόγω προδιαγραφές.
