Στο τρίτο κεφάλαιο ο Γιάννης Αλαμάνος γράφεται κι αυτός στους Σύντικους για να λάβει μέρος στην αναμέτρηση. Νικητής του πρώτου δυσκολότερου αγωνίσματος θα ήταν εκείνος που θα έφτανε πρώτος και θα ελογχοβολούσε με επιτυχία το φτερό σε τρεις κατά συνέχεια διαδρομές. Φυσικό είναι νικητής αυτής της αναμέτρησης να είναι ο Γιάννης Αλαμάνος, ο οποίος κερδίζει το ασημένιο σπαθί. Περισσότερο σημαντική γι' αυτόν είναι, αναμφισβήτητα, η υποδοχή που του γίνεται από τον γυναικόκοσμο, που τον περιμένει στα μπαλκόνια και τα παράθυρα και στο πέρασμά του πετά λουλούδια και ζαχαρωτά. Μια άλλη πληροφορία, γνωστή από ιστορικές πηγές, που υπάρχει στον «Αλαμάνο» και παραλείπεται στο «Θρήνο της Κάντιας» είναι το νικητήριο γλέντι, που περιγράφεται στο Δ΄ κεφάλαιο του διηγήματος.
Κι αυτά όλα δείχνουν την αξία και το μέγεθος, που είχε τότε η πρωτιά σε μια Γκιόστρα και το πόσο ανέβαινε το κοινωνικό κύρος του νικητή της. Συνοψίζοντας πρέπει να επισημάνουμε πως η εκτεταμένη αναφορά και περιγραφή της Γκιόστρας στα δύο αυτά λογοτεχνικά κείμενα, αλλά και στα προαναφερόμενα θεατρικά έργα, αποδεικνύει την μεγάλη σημασία της στην εποχή της, το πόσο στενά έχει δεθεί με την ιστορία της Ζακύνθου, καθώς και τον ρόλο που έπαιξε στην κοινωνική εξέλιξη του νησιού. Αναμφίβολα είναι μια από τις πιο σημαντικές εκφράσεις του πολιτισμού μας και για κανέναν λόγο δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε.
| Πακέτο | Περιλαμβάνει | Διάρκεια | Καζίνο Συνεργάτης | Κατά προσέγγιση Τιμή (€) |
|---|---|---|---|---|
| Ζάκυνθος Luxury Casino Escape | Διαμονή, πρωινό, voucher καζίνο 50€ | 3 νύχτες | Royal Ζάκυνθος | 450 |
| Weekend Play & Stay | Διαμονή, δείπνο, ελεύθερη είσοδος VIP lounge | 2 νύχτες | Casino Ζάκυνθος | 300 |
Η αναβίωσή της στις μέρες μας κι εύστοχη είναι και πρόταση αποτελεί.
Κι είναι ευλογημένοι οι λαοί που έχουν παρελθόν κι ιστορία. Ανδρέου Α. Αβούρη, Ο Αλαμάνος και άλλα διηγήματα και πεζά, επιμέλεια - εισαγωγή Γεωργία Κόκλα - Παπαδάτου, Δημόσια Βιβλιοθήκη Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2007.
Ερμάννου Λούντζη, Η Βενετοκρατία στα Επτάνησα, Κάλβος, Αθήνα 1967. Θεόδωρου Μοντσελέζε, Τραγωδία ονομαζομένη Ευγένα, παρουσίαση Mario Vitti, φιλολογικά επιμέλεια Giuseppe Spadaro, εκδόσεις Οδυσσέας [1995]. Διονύσης Μουσμούτης, Η Γκιόστρα στον ελληνικό χώρο, φυλλάδιο «Γκιόστρα 2006», Ζάκυνθος 2006, σ. σ. Ρώμα, Ο θρήνος της Κάντιας, τόμος Α΄, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας» Ι. Δ.
Στο τρίτο κεφάλαιο ο Γιάννης Αλαμάνος γράφεται κι αυτός στους Σύντικους για να λάβει μέρος στην αναμέτρηση. Νικητής του πρώτου δυσκολότερου αγωνίσματος θα ήταν εκείνος που θα έφτανε πρώτος και θα ελογχοβολούσε με επιτυχία το φτερό σε τρεις κατά συνέχεια διαδρομές. Φυσικό είναι νικητής αυτής της αναμέτρησης να είναι ο Γιάννης Αλαμάνος, ο οποίος κερδίζει το ασημένιο σπαθί. Περισσότερο σημαντική γι' αυτόν είναι, αναμφισβήτητα, η υποδοχή που του γίνεται από τον γυναικόκοσμο, που τον περιμένει στα μπαλκόνια και τα παράθυρα και στο πέρασμά του πετά λουλούδια και ζαχαρωτά. Μια άλλη πληροφορία, γνωστή από ιστορικές πηγές, που υπάρχει στον «Αλαμάνο» και παραλείπεται στο «Θρήνο της Κάντιας» είναι το νικητήριο γλέντι, που περιγράφεται στο Δ΄ κεφάλαιο του διηγήματος.
Κι αυτά όλα δείχνουν την αξία και το μέγεθος, που είχε τότε η πρωτιά σε μια Γκιόστρα και το πόσο ανέβαινε το κοινωνικό κύρος του νικητή της. Συνοψίζοντας πρέπει να επισημάνουμε πως η εκτεταμένη αναφορά και περιγραφή της Γκιόστρας στα δύο αυτά λογοτεχνικά κείμενα, αλλά και στα προαναφερόμενα θεατρικά έργα, αποδεικνύει την μεγάλη σημασία της στην εποχή της, το πόσο στενά έχει δεθεί με την ιστορία της Ζακύνθου, καθώς και τον ρόλο που έπαιξε στην κοινωνική εξέλιξη του νησιού. Αναμφίβολα είναι μια από τις πιο σημαντικές εκφράσεις του πολιτισμού μας και για κανέναν λόγο δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε. Η αναβίωσή της στις μέρες μας κι εύστοχη είναι και πρόταση αποτελεί. Κι είναι ευλογημένοι οι λαοί που έχουν παρελθόν κι ιστορία. Κολλάρου και Σιας Α. Ε., [Αθήνα 1972]. Διονύσης Σέρρας, Ιστορικό και βιβλιογραφικό χρονολόγιο για cas casino mont parnes mpoyfes την Γκιόστρα, φυλλάδιο «Γκιόστρα 2006» ., σ. σ.
Στέλιος Τζερμπίνος, Γκιόστρα, «Ομιλία» και χορός, ένα διαχρονικό τρίπτυχο του Ζακυνθινού Καρναβαλιού, ό.π., σ. σ. Διονύσης Φλεμοτόμος, Η Γκιόστρα στο λαϊκό θέατρο, ό.π., σ. σ. Ποίημα του Διονύση Σέρ...1.Θύμησης κόψημ’ άλλο κοντάρι κατάστηθα στο κενό.2.Απ’ τον Άριγκοηχούν χρυσοπέταλαως την πλατεία.3.Άτι αγώναφτερώνει με φλάμπουρατης περηφάνιας.4.Νιόκοπες λόγχεςμε Ήσκιους ιππήλατουςσμίγουν στον κρίκο.5.Ιππότες αλκήςλαβώνουνε χίμαιρεςή ψευδαισθήσεις.6.Λάβαρα μνήμηςκι ανάσας γεννήματακλείνουν το χάσμα.7.Κύρηκες νίκηςμε αύρας δαφνόφυλλαστέφουν την Γκιόστρα. Ποίημα του Διονύση Σέρ...(από τη συλλογή «Οι κήποι της απόδρασης»)Με τη μάσκα του θανάτου αθώρητηκαι τη θωπεία αισθητή,φτάνεις νωρίς και σήμερα(την Κυριακή της Τυρινής)στην πόρτα της Υφαντουργείων_σα φίλου φως μες στη Σκιάνα συνοδέψεις μοναχούςστη διαδρομή της Γκιόστραςμε κρίνου Ιππότες λιγοστούςκαι περισσούς τους εκπεσόντες_σ’ ευχής κονταροχτύπημαγια του Καλού το δαχτυλίδι.Σε αύρας ή ανάσας μουσικήκαι σε σαλπίσματα γιορτήςμε τις Αγάπης τις αφέςτ’ ανείδωτα ζεσταίνεις _δείχνεις απλά στους άπορουςτης Άνοιξης το δρόμοκαι στο λυόμενο ξαναγυρνάς.Κοιτάζεις της υπομονής την άδεια πολυθρόνατης θαλπωρής την γκρίζα κάπα σουμε χάρης βλέμματα χαϊδεύειςστην άκρη βάζεις θολωμένα τα γυαλιά σουκαι στο γαλάζιο της Σιωπήςσαν πλάσμα θόλου αναβαίνειςτην τελετή εδώ αφήνονταςΓια θεατές συνηθισμένους.-Μ’ αυτό το Μαύροάτι ακίνητοτι να χαρείς την Κυριακή; Ποίημα του π.
| Καζίνο | Εστιατόριο | Μπαρ | Ζωντανή Μουσική |
|---|---|---|---|
| Casino Ζάκυνθος | Ναι (Mediterranean) | Ναι (2) | Ναι (Σαββατοκύριακο) |
| Royal Ζάκυνθος Casino | Ναι (Gourmet) | Ναι (Cocktail Bar) | Ναι (Καθημερινά) |
| Porto Zante Club | Όχι | Ναι (Beach Bar) | Όχι |
Παναγιώτ...Α΄Βολές χρωμάτωντις πλάκες της πλατείαςξεθεμελιώνουν.Β΄Ξεθεωμέναστις αισθήσεις άλογαπροξενούν σεισμό.Γ΄Για δαχτυλίδιχύνεται τόσος κόποςή για το χάδι;Δ΄Λόγχες εμπαθείςμπήγονται ρωμαλέαεκεί που ξέρεις…Ε΄Στη Γκιόστρα τούτηίππος η λογική μαςαφηνιασμένος.ΣΤ΄Ν’ ακούω πάντατον καλπασμό της αυγήςως μόνη λύση.
ιπποδρομία, του πατέρα Παναγιώτη Καποδίστρια, γραμμένο τέλη του 2009, αρχές 2010, περιέχεται στο πρόγραμμα «Γκιόστρα 2010», στη σελίδα 11, εκτείνεται σε έξι τρίστιχες στροφές με τη στιχουργική μορφή «Χαϊκού», σύμφωνα με την οποία κάθε στροφή αποτελείται από τρεις στίχους των πέντε, επτά και πέντε συλλαβών αντίστοιχα και με χαρακτηριστικό ότι υποβάλλει πολλά με όσο το δυνατό λιγότερες λέξεις. Παρουσιάζει το δρώμενο της Γκιόστρας με τρόπο που παρόλο που οι έξι στροφές έχουν νοηματική ενότητα, μπορεί κάθε στροφή να διαβαστεί και ως ανεξάρτητη και αυτόνομη από τις άλλες, έχοντας ολοκληρωμένη νοηματική ανεξαρτησία.Α΄Βολές χρωμάτωντις πλάκες της πλατείαςξεθεμελιώνουν.Β΄Ξεθεωμέναστις αισθήσεις άλογαπροξενούν σεισμό.Γ΄Για δαχτυλίδιχύνεται τόσος κόποςή για το χάδι;Δ΄Λόγχες εμπαθείςμπήγονται ρωμαλέαεκεί που ξέρεις…Ε΄Στη Γκιόστρα τούτηίππος η λογική μαςαφηνιασμένος.ΣΤ΄Ν’ ακούω πάντατον καλπασμό της αυγήςως μόνη λύση.Με όμορφη ποιητική γλώσσα, απομακρυσμένη από τη λογική της εκκλησιαστικής εκσφοράς, που παλιότερα χαρακτήριζε εμφανώς τον ποιητή, διοχετεύει, στην παλιά στατική αφήγηση ανάλογου περιεχομένου, μια καινούργια ευαισθησία, διαμορφώνει και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια του λογοτεχνικού δρώμενου και φέρνει τη δράση από τις απροσδιόριστες και απίθανες περιοχές του ιπποτικού μεσαίωνα, σ’ ένα συγκεκριμένο περιβάλλον, στη σύγχρονη εποχή, στην καθημερινή πραγματικότητα, στην ιδιωτική ζωή και κατορθώνει με λέξεις και εκφράσεις φορτισμένες δυναμικά, όπως: «ξεθεμελιώνουν», «προξενούν σεισμό», «ξεθεωμένα άλογα», να μεταδώσει την υπεροχή της δύναμης, την πραγματικότητα της κατοχής, την υποταγή σε μια απρόσωπη εξουσία, αλλά και την αντίσταση που γεννά η χρησιμοποίηση της λογικής και της κριτικής ικανότητας, που οδηγούν τον άνθρωπο στην άρνηση αυτής της ματωμένης πραγματικότητας και στην προσήλωση σ’ έναν άλλον αγώνα, σε άλλες αξίες ζωής, χώρες όπλα κα άλογα, όπως προσδιορίζεται από τις εκφράσεις «αφηνιασμένος ίππος η λογική», «λύση ο καλπασμός της αυγής».Ο Διονύσης Φλεμοτόμος χρησιμοποιεί τη Γκιόστρα ως δομικό στοιχείο σε δυο ποιήματα του.
Ποίημα του Διονύση Φλε...Όλα τα μάτια τα μελιάέχουν το προνόμιο της δημοκρατίαςτων γυμνών σωμάτων.Ακόμα και μπροστά στο περίπτεροΜιας επαρχιώτικης κωμόποληςθυμίζουν άλογα που καλπάζουν περήφαναισοψηφώντας τη νίκημες στην απόλυτη δικαιοσύνη τους.
Ανδρέου Α. Αβούρη, Ο Αλαμάνος και άλλα διηγήματα και πεζά, επιμέλεια - εισαγωγή Γεωργία Κόκλα - Παπαδάτου, Δημόσια Βιβλιοθήκη Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2007. Ερμάννου Λούντζη, Η Βενετοκρατία στα Επτάνησα, Κάλβος, Αθήνα 1967. Θεόδωρου Μοντσελέζε, Τραγωδία ονομαζομένη Ευγένα, παρουσίαση Mario Vitti, φιλολογικά επιμέλεια Giuseppe Spadaro, εκδόσεις Οδυσσέας [1995]. Διονύσης Μουσμούτης, Η Γκιόστρα στον ελληνικό χώρο, φυλλάδιο «Γκιόστρα 2006», Ζάκυνθος 2006, σ.
σ. Ρώμα, Ο θρήνος της Κάντιας, τόμος Α΄, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας» Ι. Δ. Κολλάρου και Σιας Α. Ε., [Αθήνα 1972]. Η Γκιόστρα στη σύγχρον...του Φιλόλογου Γιώργου Φιορεντίνου [1]Η Ζάκυνθος, όπως και τα υπόλοιπα Εφτάνησα, όπως και η Κρήτη, η Ρόδος, η Κύπρος, από πάρα πολύ νωρίς ήρθε σε επαφή με το δυτικό πολιτισμό, επαφή που κράτησε πολλούς αιώνες.
Η Γκιόστρα στη σύγχρον...του Φιλόλογου Γιώργου Φιορεντίνου [1]Η Ζάκυνθος, όπως και τα υπόλοιπα Εφτάνησα, όπως και η Κρήτη, η Ρόδος, η Κύπρος, από πάρα πολύ νωρίς ήρθε σε επαφή με το δυτικό πολιτισμό, επαφή που κράτησε πολλούς αιώνες. Ένα χαρακτηριστικό αυτού του πολιτισμού, που είναι συνδυασμός ανθρωπισμού και χριστιανικής παράδοσης, υπήρξε το πνεύμα της ιπποσύνης. Πολιτισμός στον οποίον το αίσθημα της ιππικής τιμής γνώρισε ιδιαίτερη έξαρση.Όμως από τα άγρια μεσαιωνικά ήθη, έμεινε μόνο μια σχηματική επιβίωση, η οποία πραγματοποιήθηκε σ’ έναν κόσμο εξευγενισμένο, που γοητεύτηκε από την επίδειξη της ιπποτικής δεξιοσύνης πολύ περισσότερο από ό,τι από τους πολεμικούς αγώνες.Αυτό το ιδανικό ήρθε σε επαφή με το δικό μας νησιώτικο κόσμο και η συνάντηση μιας τέτοιας νοοτροπίας με την ψυχική διάθεση του νησιώτη ήταν δύσκολο να πάρει το χαρακτήρα μαχητικής σύγκρουσης. Ο φιλόκαλος και ήμερος νησιώτης θέλγεται από έναν τέτοιον πολιτισμό και τον κάνει δικό του σε μεγάλο ποσοστό. Και αυτό το σμίξιμο πραγματοποιείται σ’ ένα εξαιρετικά ευνοϊκό και δεκτικό περιβάλλον, όπως είναι ο νησιώτικος ψυχισμός.Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της πολιτισμικής ένωσης υπήρξε και η διεξαγωγή του ιππικού αγωνίσματος της Γκιόστρας, που μοιραία παρουσιάζεται ως καρπός των πολιτιστικών επιρροών και επαφών με τη Δύση.
Και με δεδομένη την άποψη που διατυπώνεται στο πρόγραμμα της Γκιόστρας 2010 από το Διονύση Φλεμοτόμο ότι «η Γκιόστρα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μικρογραφία της ιστορίας της Ζακύνθου», θεωρώ ότι αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον ερευνητή, το ενδεχόμενο να εξεταστεί η Γκιόστρα και ως δομικό στοιχείο στη σύγχρονη ζακυνθινή ποίηση. -Σε μια εποχή μάλιστα που σημαδεύεται από οδυνηρές αμφισβητήσεις και ανακατατάξεις, η ανάγκη να προβληθούν δραστηριότητες και αξίες -με τις όποιες αντιρρήσεις για την πολιτιστική τους γνησιότητα- που χαρακτήριζαν μία συγκεκριμένη εποχή και ένα συγκεκριμένο κόσμο, γίνεται αποδεκτή, ώστε ο σημερινός άνθρωπος αποπροσανατολισμένος στον κυκεώνα της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, να ξαναβρεί τα κοινά σημεία αναφοράς συλλογικού χαρακτήρα, που διαμορφώνουν την αυτογνωσία του και διατηρούν την πολιτιστική του ταυτότητα.Στοιχείο της ζακυνθινής παράδοσης -αρχικά της αστικής και στη συνέχεια της λαϊκής- με τη μορφή του έθιμου και το χαρακτήρα του παιχνιδιού, που συνδέθηκε στο πέρασμα του χρόνου με τη γιορτή του καβαλάρη Αγίου Γεωργίου, είναι η Γκιόστρα, άθλημα εφίππων, κονταροχτύπημα, που διεξαγόταν μεταξύ των ευγενών, αλλά τελικά επικράτησε με τη μορφή ενός καθαρά λαϊκού αγωνίσματος.Όπως μας πληροφορεί ο Διονύσιος Ρώμας[2], αρχικά επρόκειτο για κονταρομαχίες πραγματικές, αργότερα όμως, και βέβαια μετά από θανατηφόρο επεισόδιο, μεταβληθήκανε σε ιππικούς αγώνες επιδεξιότητας αναίμακτους. Αρχαιότατο ιπποτικό μεσαιωνικό έθιμο το συναντάμε και στον «Ερωτόκριτο».Στη Ζάκυνθο οι Γκιόστρες εγίνοντο κάθε χρόνο την εβδομάδα των Απόκρεω και είχαν κρατικό χαρακτήρα, αφού τα αποτελέσματά τους αναφέρονται στα επίσημα πρακτικά της Κοινότητας. Είχαν λαϊκό και κοινωνικό χαρακτήρα, όπως συμβαίνει και με τις σύγχρονες ιπποδρομίες και, τελικά, δίνανε μια ευκαιρία στους κομψούς δανδήδες και elegantes του καιρού, να επιδείξουνε τις τουαλέτες τους. Το γεγονός ότι λαβαίνανε χώρα κατά το καρναβάλι δείχνει ότι η γιορτή κατά βάθος δεν ήταν τίποτα περισσότερο από έναν χορό μεταμφιεσμένων.Τρεις σύγχρονοι Ζακυνθινοί ποιητές χρησιμοποιούν το δρώμενο της Γκιόστρας ως βασικό δομικό στοιχείο στα σώματα των ποιημάτων τους, λέγοντας, ο καθένας με το δικό του τρόπο, ότι η ποίηση και το παρελθόν είναι δυο σκοποί που συγχωνεύονται, ταυτίζονται και αλληλοσυμπληρώνονται στη συνείδησή τους.Πρόθεσή μου δεν είναι η ανάλυση του περιεχομένου των ποιημάτων τους, αλλά η επισήμανση των σημείων εκείνων ή αλλιώς των αναφορών εκείνων που δείχνουν και την πηγή έμπνευσης, αλλά και τον παραλληλισμό της με καταστάσεις και βιώματα και στοχασμούς πάνω στη σύγχρονη και τη δική τους πραγματικότητα.Κάθε ποιητικό κείμενο που πρέπει να το θεωρούμε ως ένα κρυπτογραφημένο μήνυμα που ξεκινάει από έναν αποστολέα, χρησιμοποιεί ένα συγκεκριμένο κώδικα γραφής και απευθύνεται σ’ έναν αποδέκτη, που οφείλει να αποκρυπτογραφήσει το μήνυμα, αντλώντας και από τα δικά του βιώματα και βασικά από εκείνα που είναι επίκοινα με του πομπού.Το ποίημα «Ιππηλάσιον», δηλ. Ένα χαρακτηριστικό αυτού του πολιτισμού, που είναι συνδυασμός ανθρωπισμού και χριστιανικής παράδοσης, υπήρξε το πνεύμα της ιπποσύνης.
| Μέτρο | Σκοπός | Εφαρμογή |
|---|---|---|
| Αναγνώριση Προσώπου | Πρόληψη απάτης & ελέγχου ηλικίας. | Σημεία εισόδου & cashier. |
| Όριο Απωλειών (Voluntary) | Προστασία παικτών. | Μπορεί να οριστεί από τον παίκτη. |
| Κωδικοί Αποκλεισμού | Αυτό-αποκλεισμός για ορισμένη περίοδο. | Μέσω αιτήματος στη διοίκηση. |
| Εκπαιδευτικό Υλικό | Ενημέρωση για ρίσκα. | Διαθέσιμο στα μεγάλα καζίνο. |
Πολιτισμός στον οποίον το αίσθημα της ιππικής τιμής γνώρισε ιδιαίτερη έξαρση.Όμως από τα άγρια μεσαιωνικά ήθη, έμεινε μόνο μια σχηματική επιβίωση, η οποία πραγματοποιήθηκε σ’ έναν κόσμο εξευγενισμένο, που γοητεύτηκε από την επίδειξη της ιπποτικής δεξιοσύνης πολύ περισσότερο από ό,τι από τους πολεμικούς αγώνες.Αυτό το ιδανικό ήρθε σε επαφή με το δικό μας νησιώτικο κόσμο και η συνάντηση μιας τέτοιας νοοτροπίας με την ψυχική διάθεση του νησιώτη ήταν δύσκολο να πάρει το χαρακτήρα μαχητικής σύγκρουσης.
Ο φιλόκαλος και ήμερος νησιώτης θέλγεται από έναν τέτοιον πολιτισμό και τον κάνει δικό του σε μεγάλο ποσοστό. Και αυτό το σμίξιμο πραγματοποιείται σ’ ένα εξαιρετικά ευνοϊκό και δεκτικό περιβάλλον, όπως είναι ο νησιώτικος ψυχισμός.Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της πολιτισμικής ένωσης υπήρξε και η διεξαγωγή του ιππικού αγωνίσματος της Γκιόστρας, που μοιραία παρουσιάζεται ως καρπός των πολιτιστικών επιρροών και επαφών με τη Δύση. Και με δεδομένη την άποψη που διατυπώνεται στο πρόγραμμα της Γκιόστρας 2010 από το Διονύση Φλεμοτόμο ότι «η Γκιόστρα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μικρογραφία της ιστορίας της Ζακύνθου», θεωρώ ότι αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον ερευνητή, το ενδεχόμενο να εξεταστεί η Γκιόστρα και ως δομικό στοιχείο στη σύγχρονη ζακυνθινή ποίηση. -Σε μια εποχή μάλιστα που σημαδεύεται από οδυνηρές αμφισβητήσεις και ανακατατάξεις, η ανάγκη να προβληθούν δραστηριότητες και αξίες -με τις όποιες αντιρρήσεις για την πολιτιστική τους γνησιότητα- που χαρακτήριζαν μία συγκεκριμένη εποχή και ένα συγκεκριμένο κόσμο, γίνεται αποδεκτή, ώστε ο σημερινός άνθρωπος αποπροσανατολισμένος στον κυκεώνα της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, να ξαναβρεί τα κοινά σημεία αναφοράς συλλογικού χαρακτήρα, που διαμορφώνουν την αυτογνωσία του και διατηρούν την πολιτιστική του ταυτότητα.Στοιχείο της ζακυνθινής παράδοσης -αρχικά της αστικής και στη συνέχεια της λαϊκής- με τη μορφή του έθιμου και το χαρακτήρα του παιχνιδιού, που συνδέθηκε στο πέρασμα του χρόνου με τη γιορτή του καβαλάρη Αγίου Γεωργίου, είναι η Γκιόστρα, άθλημα εφίππων, κονταροχτύπημα, που διεξαγόταν μεταξύ των ευγενών, αλλά τελικά επικράτησε με τη μορφή ενός καθαρά λαϊκού αγωνίσματος.Όπως μας πληροφορεί ο Διονύσιος Ρώμας[2], αρχικά επρόκειτο για κονταρομαχίες πραγματικές, αργότερα όμως, και βέβαια μετά από θανατηφόρο επεισόδιο, μεταβληθήκανε σε ιππικούς αγώνες επιδεξιότητας αναίμακτους.
Διονύσης Σέρρας, Ιστορικό και βιβλιογραφικό χρονολόγιο για cas casino mont parnes mpoyfes την Γκιόστρα, φυλλάδιο «Γκιόστρα 2006» ., σ. σ. Στέλιος Τζερμπίνος, Γκιόστρα, «Ομιλία» και χορός, ένα διαχρονικό τρίπτυχο του Ζακυνθινού Καρναβαλιού, ό.π., σ. σ. Διονύσης Φλεμοτόμος, Η Γκιόστρα στο λαϊκό θέατρο, ό.π., σ.
σ. Ποίημα του Διονύση Σέρ...1.Θύμησης κόψημ’ άλλο κοντάρι κατάστηθα στο κενό.2.Απ’ τον Άριγκοηχούν χρυσοπέταλαως την πλατεία.3.Άτι αγώναφτερώνει με φλάμπουρατης περηφάνιας.4.Νιόκοπες λόγχεςμε Ήσκιους ιππήλατουςσμίγουν στον κρίκο.5.Ιππότες αλκήςλαβώνουνε χίμαιρεςή ψευδαισθήσεις.6.Λάβαρα μνήμηςκι ανάσας γεννήματακλείνουν το χάσμα.7.Κύρηκες νίκηςμε αύρας δαφνόφυλλαστέφουν την Γκιόστρα. Ποίημα του Διονύση Σέρ...(από τη συλλογή «Οι κήποι της απόδρασης»)Με τη μάσκα του θανάτου αθώρητηκαι τη θωπεία αισθητή,φτάνεις νωρίς και σήμερα(την Κυριακή της Τυρινής)στην πόρτα της Υφαντουργείων_σα φίλου φως μες στη Σκιάνα συνοδέψεις μοναχούςστη διαδρομή της Γκιόστραςμε κρίνου Ιππότες λιγοστούςκαι περισσούς τους εκπεσόντες_σ’ ευχής κονταροχτύπημαγια του Καλού το δαχτυλίδι.Σε αύρας ή ανάσας μουσικήκαι σε σαλπίσματα γιορτήςμε τις Αγάπης τις αφέςτ’ ανείδωτα ζεσταίνεις _δείχνεις απλά στους άπορουςτης Άνοιξης το δρόμοκαι στο λυόμενο ξαναγυρνάς.Κοιτάζεις της υπομονής την άδεια πολυθρόνατης θαλπωρής την γκρίζα κάπα σουμε χάρης βλέμματα χαϊδεύειςστην άκρη βάζεις θολωμένα τα γυαλιά σουκαι στο γαλάζιο της Σιωπήςσαν πλάσμα θόλου αναβαίνειςτην τελετή εδώ αφήνονταςΓια θεατές συνηθισμένους.-Μ’ αυτό το Μαύροάτι ακίνητοτι να χαρείς την Κυριακή; Ποίημα του π. Παναγιώτ...Α΄Βολές χρωμάτωντις πλάκες της πλατείαςξεθεμελιώνουν.Β΄Ξεθεωμέναστις αισθήσεις άλογαπροξενούν σεισμό.Γ΄Για δαχτυλίδιχύνεται τόσος κόποςή για το χάδι;Δ΄Λόγχες εμπαθείςμπήγονται ρωμαλέαεκεί που ξέρεις…Ε΄Στη Γκιόστρα τούτηίππος η λογική μαςαφηνιασμένος.ΣΤ΄Ν’ ακούω πάντατον καλπασμό της αυγήςως μόνη λύση. Ποίημα του Διονύση Φλε...Όλα τα μάτια τα μελιάέχουν το προνόμιο της δημοκρατίαςτων γυμνών σωμάτων.Ακόμα και μπροστά στο περίπτεροΜιας επαρχιώτικης κωμόποληςθυμίζουν άλογα που καλπάζουν περήφαναισοψηφώντας τη νίκημες στην απόλυτη δικαιοσύνη τους. Αρχαιότατο ιπποτικό μεσαιωνικό έθιμο το συναντάμε και στον «Ερωτόκριτο».Στη Ζάκυνθο οι Γκιόστρες εγίνοντο κάθε χρόνο την εβδομάδα των Απόκρεω και είχαν κρατικό χαρακτήρα, αφού τα αποτελέσματά τους αναφέρονται στα επίσημα πρακτικά της Κοινότητας. Είχαν λαϊκό και κοινωνικό χαρακτήρα, όπως συμβαίνει και με τις σύγχρονες ιπποδρομίες και, τελικά, δίνανε μια ευκαιρία στους κομψούς δανδήδες και elegantes του καιρού, να επιδείξουνε τις τουαλέτες τους. Το γεγονός ότι λαβαίνανε χώρα κατά το καρναβάλι δείχνει ότι η γιορτή κατά βάθος δεν ήταν τίποτα περισσότερο από έναν χορό μεταμφιεσμένων.Τρεις σύγχρονοι Ζακυνθινοί ποιητές χρησιμοποιούν το δρώμενο της Γκιόστρας ως βασικό δομικό στοιχείο στα σώματα των ποιημάτων τους, λέγοντας, ο καθένας με το δικό του τρόπο, ότι η ποίηση και το παρελθόν είναι δυο σκοποί που συγχωνεύονται, ταυτίζονται και αλληλοσυμπληρώνονται στη συνείδησή τους.Πρόθεσή μου δεν είναι η ανάλυση του περιεχομένου των ποιημάτων τους, αλλά η επισήμανση των σημείων εκείνων ή αλλιώς των αναφορών εκείνων που δείχνουν και την πηγή έμπνευσης, αλλά και τον παραλληλισμό της με καταστάσεις και βιώματα και στοχασμούς πάνω στη σύγχρονη και τη δική τους πραγματικότητα.Κάθε ποιητικό κείμενο που πρέπει να το θεωρούμε ως ένα κρυπτογραφημένο μήνυμα που ξεκινάει από έναν αποστολέα, χρησιμοποιεί ένα συγκεκριμένο κώδικα γραφής και απευθύνεται σ’ έναν αποδέκτη, που οφείλει να αποκρυπτογραφήσει το μήνυμα, αντλώντας και από τα δικά του βιώματα και βασικά από εκείνα που είναι επίκοινα με του πομπού.Το ποίημα «Ιππηλάσιον», δηλ. ιπποδρομία, του πατέρα Παναγιώτη Καποδίστρια, γραμμένο τέλη του 2009, αρχές 2010, περιέχεται στο πρόγραμμα «Γκιόστρα 2010», στη σελίδα 11, εκτείνεται σε έξι τρίστιχες στροφές με τη στιχουργική μορφή «Χαϊκού», σύμφωνα με την οποία κάθε στροφή αποτελείται από τρεις στίχους των πέντε, επτά και πέντε συλλαβών αντίστοιχα και με χαρακτηριστικό ότι υποβάλλει πολλά με όσο το δυνατό λιγότερες λέξεις. Παρουσιάζει το δρώμενο της Γκιόστρας με τρόπο που παρόλο που οι έξι στροφές έχουν νοηματική ενότητα, μπορεί κάθε στροφή να διαβαστεί και ως ανεξάρτητη και αυτόνομη από τις άλλες, έχοντας ολοκληρωμένη νοηματική ανεξαρτησία.Α΄Βολές χρωμάτωντις πλάκες της πλατείαςξεθεμελιώνουν.Β΄Ξεθεωμέναστις αισθήσεις άλογαπροξενούν σεισμό.Γ΄Για δαχτυλίδιχύνεται τόσος κόποςή για το χάδι;Δ΄Λόγχες εμπαθείςμπήγονται ρωμαλέαεκεί που ξέρεις…Ε΄Στη Γκιόστρα τούτηίππος η λογική μαςαφηνιασμένος.ΣΤ΄Ν’ ακούω πάντατον καλπασμό της αυγήςως μόνη λύση.Με όμορφη ποιητική γλώσσα, απομακρυσμένη από τη λογική της εκκλησιαστικής εκσφοράς, που παλιότερα χαρακτήριζε εμφανώς τον ποιητή, διοχετεύει, στην παλιά στατική αφήγηση ανάλογου περιεχομένου, μια καινούργια ευαισθησία, διαμορφώνει και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια του λογοτεχνικού δρώμενου και φέρνει τη δράση από τις απροσδιόριστες και απίθανες περιοχές του ιπποτικού μεσαίωνα, σ’ ένα συγκεκριμένο περιβάλλον, στη σύγχρονη εποχή, στην καθημερινή πραγματικότητα, στην ιδιωτική ζωή και κατορθώνει με λέξεις και εκφράσεις φορτισμένες δυναμικά, όπως: «ξεθεμελιώνουν», «προξενούν σεισμό», «ξεθεωμένα άλογα», να μεταδώσει την υπεροχή της δύναμης, την πραγματικότητα της κατοχής, την υποταγή σε μια απρόσωπη εξουσία, αλλά και την αντίσταση που γεννά η χρησιμοποίηση της λογικής και της κριτικής ικανότητας, που οδηγούν τον άνθρωπο στην άρνηση αυτής της ματωμένης πραγματικότητας και στην προσήλωση σ’ έναν άλλον αγώνα, σε άλλες αξίες ζωής, χώρες όπλα κα άλογα, όπως προσδιορίζεται από τις εκφράσεις «αφηνιασμένος ίππος η λογική», «λύση ο καλπασμός της αυγής».Ο Διονύσης Φλεμοτόμος χρησιμοποιεί τη Γκιόστρα ως δομικό στοιχείο σε δυο ποιήματα του.
